دانشجویی که از هوش مصنوعی استفاده نمیکند از دنیا عقب است و کسی هم که از هوش مصنوعی استفاده میکند و همه چیز را به آن سپرده هم کاملا اشتباه میکند.
ما نباید هوش مصنوعی را بخاطر اینکه به فکرمان آسیب میزند کاملا ترک کنیم بلکه باید راه و روش درست آنرا بیاموزیم که در زندگیمان بسیار پر کاربرد و کمکیار باشد.
- دانشجوی متفکر
اصل در هوش مصنوعی این است که به انسان‌ها کمک کند نه اینکه به آنها ضرر بزند! بهترین کار این است که به هوش مصنوعی کارهایی را واگذار کنیم که تکراری و زمانبر هستند، نه اینکه فهم و استدلال خودمان را هم به او بسپاریم.
یعنی مثلاً AI را به آن واداریم که در جستجوی منابع و کمک به نگارش یک مطلب به ما کمک کند اما مسئول صحت و بررسی نهایی همچنان بر عهده پژوهشگر و دانشجو می‌باشد.
1. کاربرد اول: پیدا کردن سریع مسیر پژوهش
مثلاً یک دانشجویی ی‌خواهد درباره موضوع یک کلمه در عربی تحقیق کند، به جای اینکه او از هوش مصنوعی بپرسد: «فلان کلمه چیست؟ درباره‌اش تحقیق کن.» می‌تواند بپرسد:
«برای مطالعه این کلمه در زبان عربی چه مباحث و کتبی را باید بررسی کنم؟دیدگاه‌ها و نظرات اصلی را دسته‌بندی کن و برای هر کدام بگو دنبال چه نوع منبعی بگردم؟»
پس اینجا ما نقش هوش مصنوعی را مشخص کردیم، او باید به ما نقشه راه بدهد نه اینکه تحقیق نهایی را بر دوش خود هوش مصنوعی بگذاریم. چرا که ما دنبال تقویت قوه فکر توام با استفاده از هوش مصنوعی هستیم.
2. کاربرد دوم: جستجو و دسته بندی حجم بزرگی از منابع
این شاید یکی از واقعی‌ترین کاربردهای AI برای کسب دانش باشد.
منابع هر علمی مثل علوم اسلامی بسیار گسترده‌اند و پژوهشگر نمی‌تواند در زمان کوتاهی تمامی آنها را بررسی کند، به خاطر همین یکی از مزیت‌های مهم هوش مصنوعی را جستجو و دسته‌بندی منابع و استخراج نکات کلیدی و مرور متون حجیم می‌دانیم.
یعنی یک دانشجو می‌تواند از هوش مصنوعی برای مرور و جستجوی مطالب بسیار حجیم کمک بگیرد، که این کار بسیار هم مفید واقع شده و کارها را سریعتر میکند همچنین به هوش و تفکر وی آسیبی نمی‌رساند چرا که نکته اصلی این است که خود دانشجو بررسی کننده این متون و نتیجه گیرنده آن است.
3. کاربرد سوم: تبدیل هوش مصنوعی به استاد پرسشگر
یک مقاله دیگری درباره ستفاده صحیح از هوش مصنوعی نوشته شده که می‌توانید در اینجا آن را مطالعه بفرمایید.
فرض کنید یک دانشجو مطلبی را خوانده و به هوش مصنوعی این مطلب را می‌دهد و می‌گوید ۱۰ سوال مفهومی از آن مطلب از من بپرس! یا مثلاً می‌گوید یکی یکی از من سوال کن و تا جواب صحیح را نگفتم جواب را نگو! این کار اتفاقاً در ازای اینکه می‌تواند ارها را سریعتر کند به تفکر و قوه فکر ما بسیار کمک میکند، چرا که اصلاً صرف سپردن کارها به AI نیست بلکه بهترین روش استفاده از هوش مصنوعی همین روش است.
4. کاربرد چهارم: پیدا کردن ایراد استدلال
این مورد می‌تواند برای شما بسیار جذاب باشد! چرا که در اینجا هوش مصنوعی را علیه خودتان می‌کنید! یعنی به هوش مصنوعی به عنوان مثال می‌گویید: «این استدلال من درباره این مسئله است نتیجه رو به من نگو، این مقدمات من هست پیش فرضهایم را پیدا کن و اشکالات احتمالی استدلال را به من بگو»
پژوهش‌های مختلف نشان می‌دهد که از AI فقط پاسخ را نخواهیم بلکه آن را در نقد و بررسی دیدگاه مختلف نیز به کار ببریم.
5. کاربرد پنجم: کمک در فهم متن های مشکل
در بسیاری از موارد دانشجویانی که متن درسی‌شان زبان مادری خود نیست تماماً از هوش مصنوعی کمک می‌گیرند، که این بسیار ضرر زننده به آنهاست را که دیگر نمی‌توانند به متن درسی و مطالب مرتبط به تخصص خود مسلط شوند. فرض کنید یک روز هوش مصنوعی متوقف شود دیگر اون افراد هیچ تخصصی نخواهند داشت! مثلاً شما فرض کنید یک دانشجوی علوم اسلامی که متن آن به صورت زبان عربی است به هوش مصنوعی می‌گوید: «این متن را کاملا برای من ترجمه کن»
خب این بسیار ضرر زننده هست، اما راه حلی بسیار عالی برای استفاده از خواندن متون مشکل هم وجود دارد، و آن این است که به جای اینکه یک دانشجوی علوم اسلامی ترجمه کامل متن را بخواهد، از هوش مصنوعی بخواهد:
– جمله را بخشبندی کن
– فعل و فاعل و مفعول را مشخص کن
– احتمالات ترکیب جمله را بیان کن
– نکات و کلمات دشوار را مشخص کن
پس این کار بسیار کمک میکند تا دانشجو به جای اینکه متن را فورا ترجمه کند و رد شود تسلط خود را بر متن نیز حفظ کند.
البته نکته‌ای را هم به شما بگویم اگر خودتان زبان عربی را ندانید از کجا می‌فهمید که AI اشتباه کرده؟
آیا می‌توانید یک متن اصولی یا فقهی را به حدی ترجمه کنید و آن را متوجه بشوید؟
اگر خودتون ابزاری برای تشخیص درست نداشته باشید چطور می‌خواهید اشتباه هوش مصنوعی را بفهمید؟
برای این کار وصیه می‌کنم به این صفحه سر بزنید تا استعدادهای خود را برای فهم متون عربی کشف کنید!
چون هدفتان نباید فقط رسیدن به یک ترجمه باشد؛ هدفتان باید توانایی ارزیابی ترجمه و فهم مستقیم منبع باشد.
پس فرق دانستن جواب با دانستن قدرت فهم اینجا مشخص می‌شود، دو نفر را مقایسه کنید:
دانشجو A:
هر متن عربی → AI → ترجمه
دانشجو B:
خودش متن را تحلیل میکند → از AI برای بررسی نقاط دشوار کمک می‌گیرد → اختلافش را با AI بررسی میکند.
هر دو بفهم متن می‌رسند اما نفر دومی چرایی کار را می‌داند و برای خود مهارت ساخته.
- و در آخر آنچه باید بدانید این است:
طلبه آینده، طلبه‌ای نیست که بدون AI کار میکند.
طلبه آینده کسی هم نیست که AI به‌جایش درس می‌خواند.
بلکه کسی است که:
دانشش پایه‌ی قوی دارد،
متن را خودش می‌فهمد،
سؤال درست می‌پرسد،
از ابزارهای جدید استفاده میکند،
و آن‌قدر بر موضوع مسلط است که بتواند جواب ابزار را هم نقد کند.
پس هوش مصنوعی باید سرعت شما را بالا ببرد؛ اما فهم شما را جایگزین نکند.